Pracownia Biochemii Roślin | Międzyuczelniany Wydział Biotechnologii UG i GUMed

Pracownia Biochemii Roślin

wtorek, 27 września 2016 roku, 13:06

PROFIL

Przedmiotem zainteresowania zespołu jest głównie biochemia i biotechnologia lipidów roślinnych. Badania dotyczą poszukiwania genów związanych metabolizmem tłuszczowców oraz określania funkcji biochemicznej i fizjologicznej białek przez nie kodowanych. Obecnie w Pracowni Biochemii Roślin realizowane są, między innymi, następujące zadania badawcze:

  • charakterystyka specyficzności substratowej oraz kinetyki przeprowadzanych reakcji wybranych reduktaz kwasów tłuszczowych oraz syntaz wosków z wykorzystaniem organizmów modelowych, takich jak Saccharomyces cerevisiae oraz Arabidopsis thaliana,
  • charakterystyka szlaku katabolizmu wosków w kiełkujących nasionach Simmondsia chinensis (rośliny naturalnie akumulującej woski) oraz w nasionach roślin transgenicznych akumulujących woski,
  • charakterystyka biochemiczna i określanie specyficzności substratowej oraz funkcji fizjologicznej wybranych acylotransferaz acylo-CoA: lizofosfolipid,
  • charakterystyka biochemiczna, określanie specyficzności substratowej oraz funkcji fizjologicznej enzymów typu DGAT (acyl-CoA: diacyloglicerol acylotransferaza) oraz  enzymów typu PDAT (fosfolipid:diacyloglicerol acylotransferaza),
  • badania dotyczące potencjalnych możliwości wykorzystania liści i korzeni do produkcji tłuszczów zapasowych.

ZESPÓŁ

Pracownia Biochemii Roślin

Katedra Biotechnologii
Międzyuczelniany Wydział Biotechnologii UG i GUMed

ul. Abrahama 58, 80-307 Gdańsk

Tel. [do sekretariatu Katedry]:+48 58 523 6360


Lista pracowników:

Kierownik: prof. dr hab. Antoni Banaś [link]
Tel.: +48 58 523 6344

dr Katarzyna Jasieniecka-Gazarkiewicz (wewn. 6343) [e-mail]

Doktoranci:

mgr Kamil Demski (wewn. 6342) [e-mail]
mgr Bartosz Głąb (wewn. 6342) [e-mail]
 

PROJEKTY NAUKOWO-BADAWCZE

Tytuł projektu Kierownik projektu Źródło finansowania Kwota Realizowany w latach
Względny udział enzymów typu DGAT i PDAT w akumulacji triacylogliceroli w rozijających się nasionach Brssica napus, Glycine max, Ricinus communis, Cuphea viscosissima i Crepis palaestina Demski Kamil Preludium 7 149 760,00 zł 2015-2018
Charakterystyka metabolizmu lipidów w korzeniach włośnikowatych Crambe abyssinica po zastosowaniu wybranych elicytorów oraz po wprowadzeniu genów zaangażowanych w biosyntezę wosków. Miklaszewska Magdalena NCN-Preludium 255 000,00 zł 2012-2014
Modyfikacja przemysłowych roślin oleistych pod kątem wytwarzania nowych olei o zwiększonej wartości dla przemysłu chemicznego. Banaś Antoni 7 PR UE 1 886 102,00 zł 2008-2012

PUBLIKACJE

  1. Zhong Lijie, Gustavsson Karl-Erik. Oredsson Stina. Głab Bartosz,  Yilmaz  J Lindberg, Olsson E. Marie. Determination of free and esterified carotenoid composition in rose hip fruit by HPLC-DAD-APCI(+)-MS. Food Chemistry 2016, 201: 541-550 (doi: 10.1016/j.foodchem.2016.05.002)

  2. Jasieniecka-Gazarkiewicz Katarzyna, Demski Kamil, Lager Ida, Stymne Sten, Banaś Antoni. Possible role of different yeast and plant lysophospholipid:Acyl‑CoA acyltransferases (LPLATs) in acyl remodelling of phospholipids. Lipids 2016, 51(1): 15-23 (doi: 10.1007/s11745-015-4102-0).

  3. Lager Ida, Głąb Bartosz, Eriksson Lovisa, Chen Guanqun, Banaś Antoni, Stymne Sten. Novel reactions in acyl editing of phosphatidylcholine by lysophosphatidylcholine transacylase (LPCT) and acyl-CoA:glycerophosphocholine acyltransferase (GPCAT) activities in microsomal preparations of plant tissues. Planta 2015, 241(2): 347-358;(doi: 10.1007/s00425-014-2184-1).

  4. Zhang Donghui, Jasieniecka-Gazarkiewicz Katarzyna, Wan Xia, Luo Ling, Zhang Yinbo, Banaś Antoni, Jiang Mulan, Gong Yangmin. Molecular characterization of two lysophospholipid:acyl-CoA acyltransferases belonging to the MBOAT family in Nicotiana benthamiana. PLoS ONE 2015, 10(12): art. no e0144653 (1-17) (doi: 10.1371/journal.pone.0144653).

  5. Banaś Walentyna, Carlsson Anders S., Banaś Antoni. Effect of overexpression of PDAT gene on Arabidopsis growth rate and seed oil content. Journal of Agricultural Science 2014, 6(5): 65-75 (doi: 10.5539/jas.v6n5p65).

  6. Furmanek Tomasz, Demski Kamil, Banaś Walentyna, Haslam Richard, Napier Jonathan, Stymne Sten, Banaś Antoni. The Utilization of the Acyl-CoA and the Involvement PDAT and DGAT in the Biosynthesis of Erucic Acid-Rich Triacylglycerols in Crambe Seed Oil. Lipids 2014, 49(4): 327-333 (doi: 10.1007/s11745-014-3886-7).

  7. Banaś Walentyna, Sanchez Garcia Alicia, Banaś Antoni, Stymne Sten. Activities of acyl-CoA:diacylglycerol acyltransferase (DGAT) and phospholipid:diacylglycerol acyltransferase (PDAT) in microsomal preparations of developing sunflower and safflower seeds. Planta 2013, 237(6): 1627-1636.

  8. Głąb Bartosz, Furmanek Tomasz, Miklaszewska Magdalena, Banaś Antoni, Królicka Aleksandra. Lipids in hairy roots and non-Agrobacterium induced roots of Crambe abyssinica. Acta Physiologiae Plantarum 2013, 35(7): 2137-2145.

  9. Lager Ida, Lindberg Yimaz Jenny, Zhou, Xue-Rong, Jasieniecka Katarzyna, Kazachkov Michael, Wang Peng, Zou Jitao, Weselake Randall, Smith Mark A., Bayon Shen, Dyer John M., Shockey Jay M., Heinz Ernst, Green Allan, Banaś Antoni, Stymne Sten. Plant Acyl-CoA:Lysophosphatidylcholine Acyltransferases (LPCATs) Have Different Specificities in Their Forward and Reverse Reactions. Journal of Biological Chemistry 2013, 288(52): 36902-36914.

  10. Miklaszewska Magdalena, Kawiński Adam, Banaś Antoni. Detailed characterization of the substrate specificity of mouse wax synthase. Acta Biochimica Polonica 2013, 60(2): 209-215.

  11. Banaś Walentyna, Furmanek Tomasz, Banaś Antoni. Effect of haloxyfop and cerulenin on de novo biosynthesis of lipids in roots of wheat and maize. Acta Biochimica Polonica 2012, 59(4): 567-573.

  12. Miklaszewska Magdalena, Waleron Małgorzata, Morin Nicolas, Całusińska Magdalena, Wilmotte Annick, Tandeau de Marsac Nicole, Rippka Rosmarie, Waleron Krzysztof. Elucidation of the gas vesicle gene clusters in cyanobacteria of the genus Arthrospira (Oscillatoriales, Cyanophyta) and correlation with ITS phylogeny. European Journal of Phycology 2012, 47(3): 233-244.

  13. Banaś Walentyna, Furmanek Tomasz, Banaś Antoni. Effect of haloxyfop and alloxydim applied separately and in combination with salicylic acid, diphenylamine, or norflurazon on the root growth and fatty acid composition of the selected species of grasses and dicotyledonous plants. Acta Scientiarum Polonorum-Agricultura 2011, 10(3): 3-13.

  14. Bouvier-Nave Pierrette, Berna Anne, Noriel Alexandre, Compagnon Vincent, Carlson Anders S., Banaś Antoni, Stymne Sten, Schaller Hubert. Involvement of the Phospholipid Sterol Acyltransferase1 in plant sterol homeostasis and leaf senescence. Plant Physiology 2010, 152(1): 107-119.

  15. Heneen W.K., Banaś A., Leonova S., Carlsson A.S., Marttila S., Dębski H., Stymne S. The distribution of oil in the oat grain. Plant Signaling&Behavior 2009, 4(1): 55-56.

  16. Yurchenko O. P., Nykiforuk C. L., Moloney M. M., Stahl U., Banaś A., Stymne S., Weselake R. J. A 10-kDa acyl-CoA-binding protein (ACBP) from Brassica napus enhances acyl exchange between acyl-CoA and phosphatidylcholine. Plant Biotechnology Journal 2009, 7(7): 602-610.

  17. Ghosal, A., Banaś, A., Ståhl, U., Dahlqvist, A., Lindqvist, Y., Stymne, S. Saccharomyces cerevisiae phospholipid:diacylglycerol acyl transferase (PDAT) devoid of its membrane anchor region is a soluble and active enzyme retaining its substrate specificities. Biochimica et Biophysica Acta (BBA) 2007, 1771: 1457-1463.

  18. Banaś, A., Dębski, H., Banaś, W., Heenen, W., Dahlqvist, A., Bafor, M., Gummeson, P-O., Marttila, S., Ekman, Å., Carlsson, A., Stymne, S. Lipids in grain tissues of oat (Avena sativa): differences in content, time of deposition, and fatty acid composition. J. Exp. Bot. 2007, 58: 2463-2470.

  19. Neal, A., Banaś, A., Banaś, W., Ståhl, U., Carlsson, A. S., Stymne, S. Microsomal preparations from plant and yeast acylate free fatty acids without prior activation to acyl-thioesters. Biochimica et Biophysica Acta (BBA) 2006, 1761: 757-764.

  20. Banaś, A., Carlsson, A. S., Huang, B., Lenman, M., Banaś, W., Lee, M., Noiriel, A., Benveniste, P., Schaller, H., Bouvier-Navé, P., Stymne, S. Cellular sterol ester synthesis in plants is performed by an enzyme (phospholipid: sterol acyltransferase) different from the yeast and mammalian Acyl-CoA: sterol acyltransferases. The Journal of Biological Chemistry (JBC) 2005, 280 (41): 34626-34634.

  21. Lindberg, S., Banaś, A., Stymne, S. Effect of different cultivation temperatures on plasma membrane ATPase activity and lipid composition of sugar beet roots. Plant Physiology and Biochemistry 2005, 43: 261-268.

  22. Noiriel, A., Benveniste, P., Banaś, A., Stymne, S., Bouvier-Navé, P. Expression in yeast of a novel phospholipase A1 cDNA from Arabidopsis thaliana. Eur. J. Biochem. 2004 271: 3752-3764.

  23. Ståhl, U., Carlsson, A. S., Lenman, M., Dahlqvist, A., Huang, B., Banaś, W., Banaś, A., Stymne, S. Cloning and Functional Characterization of Phospholipid: Diacylglycerol Acyltransferase form Arabidopsis. Plant Physiol. 2004 135: 1324-1335.

  24. Sandager, L., Gustavsson, M., Ståhl, U., Dahlqvist, A., Wiberg, E., Banaś, A., Lenman, M., Ronne, H., Stymne, S. Storage lipid synthesis is non-essential in yeast. The Journal of Biological Chemistry (JBC) 2002, 277 (8): 6478-6482.

  25. Dahlqvist, A., Ståhl, U., Lenman, M., Banaś, A., Lee, M., Sandager, L., Ronne, H., Stymne, S. Phospholipid: diacylglycerol acyltransferases: an enzyme that catalyzes the acyl-CoA independent formation of triacylglycerol in yeast and plants. Proc. Natl. Acad. Sci. USA  (PNAS) 2000, 97 (12): 6487-6492.

  26. Lee, M., Lenman, M., Banaś, A., Bafor, M., Singh, S., Schweizer, M., Nilsson, R., Lilienberg, C., Dahlqvist, A., Gummeson, P.O., Sjödahl, S., Green, A., Stymne, S. Identyfication of non-heme diiron proteins that catalyze triple bond and epoxy group formation. Science 1998, 280: 915-918.

NAGRODY I WYRÓŻNIENIA

Imię i nazwisko Nazwa nagrody / wyróżnienia Przyznający Rok
mgr Katarzyna Jasieniecka InnoDoktorant Urząd Marszałkowski Województwa Pomorskiego 2014
mgr Adam Kawiński InnoDoktorant Urząd Marszałkowski Województwa Pomorskiego 2014
mgr Bartosz Głąb 12 miesięczne stypendium naukowe Szwedzki Instytut Hodowli Roślin 2014
prof. dr hab. Antoni Banaś Członek Komitetu Naukowego 5th European Symposium on Plant Lipids Euro Fed Lipid 2013
mgr Katarzyna Jasieniecka Stypendium "Kształcimy najlepszych" Uniwersytet Gdański 2013
mgr Adam Kawiński InnoDoktorant GPN-T 2013
prof. dr hab. Antoni Banaś Członek Komitetu Naukowego 10th Euro Fed Lipid Congress Euro Fed Lipid 2012
mgr Magdalena Miklaszewska InnoDoktorant Urząd Marszałkowski Województwa Pomorskiego 2012
mgr Adam Kawiński Stypendium "Kształcimy najlepszych" Uniwersytet Gdański 2012
prof. dr hab. Antoni Banaś Przewodniczący Komitetu Naukowego 5th European Symposium on Plant Lipids Euro Fed Lipid 2011
mgr Magdalena Miklaszewska Stypendium "Kształcimy najlepszych" Uniwersytet Gdański 2011
prof. dr hab. Antoni Banaś Nagroda Rektora UG z okazji uzyskania tytułu profesora Rektor UG 2009

WSPÓŁPRACA NAUKOWA

Współpraca z wieloma zespołami badawczymi zajmującymi się tematyka lipidów roślinnych z Europy, Stanów Zjednoczonych, Kanady i Australii – wymiana doświadczeń, materiału badawczego, wspólne projekty badawcze.

Na szczególną uwagę zasługuje współpraca z Instytutem Hodowli Roślin Szwedzkiego Uniwersytetu Rolniczego z Alnarp w ramach wspólnie realizowanych projektów badawczych.